English فهرست مطالب روز نقشه سایت
تاریخ: ٣ اردیبهشت ١٣٩٣
به روزرسانی: ٣ اردیبهشت ١٣٩٣
جستجو
 
صفحه اول
اخبار
مقالات
» بولتن هفتگی (پی– دی- اف)
سردبیری
مجله
مولتی مدیا
بولتن‌ها
تقویم تاریخ
بیانیه‌ها
تولیدات
درباره ما
 
 
rss rss rss
مقالات
سیاست / قانون
خبرنگاری در پاکستان، یک زندگی پر مخاطره
ربیعه محمود / ترجمه شهرزادنیوز, ٣ اردیبهشت ١٣٩٣

خبرنگارانی که گزارشات‌شان با داستان‌های ساخته و پرداخته اکثریت راست‌رو در نهادها، دولت، روحانیان و آکادمیسین‌ها همخوان نیست، تنها می‌توانند در روزنامه‌های انگلیسی زبان مطلب یا نقد بنویسند. جنگ بین خبرنگاران و عناصر راست در جامعه به نوعی بازتاب ستیز بین نیروهای سکولار و مذهبی – راست‌رو است.

Pakistan
نماینده مجلس، نواز شریف قول شرایط کاری امن‌تری برای خبرنگاران داده است (خبرگزاری فرانسه / گتی ایمیج)
 

شهرزادنیوز: شبی که به دیدن دوست خبرنگارم "رازا رومی" رفتم که از سوء قصدی که منجر به مرگ راننده‌اش در روز 28 مارس شده بود، جان به در برده بود، اولین جمله‌ای که بر زبان آورد این بود: "نمی‌توانم باور کنم که یک نفر جانش را به خاطر من از دست داده است، چطور بعد از این با خودم زندگی کنم؟" رازا در میان دوستانش بود؛ خبرنگارانی به دیدنش می‌آمدند و پلیس‌ها در بیرون از خانه گشت می‌زدند. با بی‌حوصله‌گی تعریف می‌کرد وقتی صدای اولین گلوله را شنیده، خودش را قایم کرده و بر مرگ مصطفا، راننده 25 ساله‌اش که 2 گلوله از 11 گلوله‌ای که به طرف ماشین‌اش شلیک شده بود به وی اصابت کرده بود، می‌گریسته.

در ماه فوریه طالبان پاکستان لیستی از خبرنگاران مخالف گفتگوی دولت با "تحریک طالبان" پاکستان (یک گروه شبه‌نظامی مسئول صدها حمله تروریستی در کشور طی هشت سال گذشته) را منتشر کرده و به آنان هشدار داده بود؛ نام رازا نیز در میان آنان بود. یک سالی بود که تهدید می‌شد و بارها به فکرش رسیده بود که پاکستان را ترک کند. اما همیشه استدلال می‌کرد: "چرا من باید کشورم را ترک کنم و در برابر افراط‌گرایان جا خالی کنم؟"

در حالی که هیچ کس مسئولیت حمله به رازا را نپذیرفته است، پلیس به طور خصوصی تأیید کرده که رد پاهایی از گروه شبه نظامی ضد شیعی "لشکر جنگوی" دیده می‌شود و اکنون طراح سوءقصد را دستگیر کرده است. "لشکر جنگوی" که حملات تروریستی و بمب‌گذاری‌های متعددی در سراسر پاکستان انجام داده است، عمدتا به شیعیان از جمله پزشکان، وکلا و نمایشنامه‌نویس‌ها حمله می‌کند. رازا، که شیعه نیست، خواستار اقدامات دولت علیه این سازمان شده است.

حملات مکرر

طبق مدارکی که کمیته حمایت از خبرنگاران و سازمان‌های حقوق بشری جمع‌آوری کرده‌اند، پاکستان یکی از خطرناک‌ترین کشورها برای خبرنگاران است. عدم مجازات، تهدیدات عوامل اطلاعاتی یا حمله به افراد غیر دولتی، همه اشاره به محیطی دارند که نه فقط آزادی بیان را برنمی‌تابد، بلکه مصر است تمام مخالفان را حذف کند.

در ماه مارس، پیش از حمله به رازا رومی، نواز شریف، نماینده مجلس، قول داد به کمک نمایندگان کمیته حمایت از خبرنگاران پاکستان را برای خبرنگاران امن‌تر کند. و با توجه به سابقه دولت‌های پاکستان در زمینه آزادی رسانه‌ها، خدا می‌داند چگونه و چه زمانی این قول واقعا به اجرا درخواهد آمد. رازا مدتی پاکستان را ترک کرد؛ زیرا پلیس نمی‌توانست امنیت جانی وی را تضمین کند.

"جمشید باغوان"، رئیس دفتر "اکسپرس نیوز" در پیشاور، یک شبکه اردو زبان که رازا برنامه‌اش را در آن جا اجرا می‌کرد، (در حال حاضر این برنامه پخش نمی‌شود)، امسال دو بار مورد حمله قرار گرفته است. کیفی با 5 / 2 کیلوگرم مواد منفجره در بیرون خانه‌اش یافت شد و در 6 آوریل، به سوی خانه‌اش نارنجک پرت شد. باغوان می‌گوید هر روز مادرش و همکارانش به او می‌گویند که کشور را ترک کند. او در یک گفتگوی خصوصی به من گفت: "تنها کاری که بلدم خبرنگاری است، کارم را به عنوان نمونه‌خوان شروع کردم و برای ادامه زندگی کار دیگری بلد نیستم و پول هم ندارم."

در اوایل سال 2014 یک ون "اکسپرس نیوز" در کراچی به آتش کشیده شد و سه تن از خبرنگاران مردند. همان روز "تحریک طالبان پاکستان" در یک برنامه تلویزیونی زنده، مسئولیت این عملیات را بر عهده گرفت. ترس از بمب‌گذاری و رقابت بین رسانه‌های خبری مانع ایجاد یک جبهه متحد علیه سرکوب خبرنگاران شده است. در برخی از حوادث حتا خبرنگاران می‌ترسند به علت سکت مذهبی سایرین از همکاران‌شان دفاع کنند.

بیش از یک دشمن

خبرنگاران پاکستان با بیش از یک دشمن روبرویند. اگر زمانی دولت تصمیم بگیرد واقعا برای امنیت خبرنگاران کاری بکند، اول با کدام دشمن مقابله خواهد کرد؟ در نوامبر 2013، در حین گزارش اعتراض خانواده‌های بلوچ علیه نقض حقوق بشر توسط ارتش پاکستان، به دوستی که تولیدکننده مولتی مدیا و دارای یک شبکه خبری بین‌المللی است، از یک "شماره تلفن خصوصی" تلفن می‌شد.

این واقعیت که او یک "احمدی" – یک اقلیت مذهبی تحت پیگرد – است، تعقیب یا تهدید او را آسان‌تر می‌ساخت. به این دلیل اسم‌اش در این مقاله آورده نمی‌شود.

تلفن‌ از شماره خصوصی اغلب از سوی مأموران اطلاعات انجام می‌شود که می‌خواهند کسی را تهدید یا مرعوب کنند. این یک راز سرگشاده در میان خبرنگاران کشور است که تلفن‌های‌شان توسط مأموران اطلاعات، هر زمان که بخواهند، یا کنترل می‌شود یا می‌تواند بشود. گاهی از این شماره‌های خصوصی فقط تلفن زده می‌شود، بدون این که حرفی زده شود که احتمالا از تاکتیک‌هایی است که برای ارعاب به کار برده می‌شوند.

هرچند در مورد این دوستم، به وضوح گفته شده بود که اگر گزارش در باره مصائب بلوچ‌ها را متوقف نکند، اعتقاد مذهبی‌اش علنی خواهد شد. اکثر احمدی‌ها در پاکستان حاضر نیستند علنا به اعتقاد مذهبی خود اعتراف کنند، زیرا می‌تواند واکنش‌های مختلفی را براگیزد؛ از بایکوت اجتماعی گرفته تا قتل و پرونده‌سازی به اتهام ارتداد. دوستم این تهدیدات را به محل کارش گزارش داد و چند روزی سر کار نرفت. زمانی که بالاخره دوباره کارش را از سر گرفت، مسیرش به محل کار را عوض کرد، دیگر به باشگاه ورزشی نرفت و دوستانش را بیرون از خانه ملاقات نکرد. آن موقع در باره ترس‌اش گفت: "همیشه این احساس را دارم که یک نفر دارد تعقیبم می‌کند."

سرانجام سازمانی که برایش کار می‌کرد، او را برای مدتی به خارج از پاکستان منتقل کرد. در حالی که شبکه‌های خبری بین‌المللی برنامه‌های آموزشی امنیتی برای کارمندان‌شان برگزار می‌کنند و برای اجرای سیاست‌های حمایتی خود مکانیسم‌هایی را برمی‌گزینند، در پاکستان چنین چیزهایی به گوش کسی نرسیده است.

خبرنگار دیگری اهل "خیبر پختونخوا" - از مناطق قبیله‌ای فدرال- در حال حاضر در یک شهر کار می‌کند و در شهر دیگری زندگی می‌کند، چون چاره‌ای نداشته است. در "خیبر پختونخوا، بدترین استان از نظر وجود گروه‌های شبه‌نظامی، تروریسم داغ‌ترین خبریست که به علت نگرانی‌های خبرنگاران قابل تحقیق یا افشا نیست؛ زیرا نمی‌توانند آزادانه گروه‌های شبه‌نظامی یا نظامی را مورد انتقاد قرار دهند. این محدودیت‌ها و شوک های روانی ناشی از گزارش خونریزی بر کار خبرنگاران تأثیرات مخربی گذاشته است. او در یک گفتگوی تلفنی از تلفن ثابت به من می‌گوید: "گاهی خبرنگاران در این جا کشته می‌شوند و ما نمی‌دانیم توسط چه کسی و چرا." او سعی می‌کند تا حد ممکن از تلفن همراهش استفاده نکند. آن‌ها می‌توانند تلفن‌ها را شنود کنند.

خبرنگاران در سراسر کشور به گزارش داستان‌های مهم ادامه می‌دهند، هر چند با مقداری سانسوری که زبان خبرنگاری تحمیل می‌کند؛ زیرا با این کار یا کمی مصونیت می‌یابند یا بیش‌تر در مخاطره قرار می‌گیرند. به رازا حمله شد چون یکی از خبرنگاران معدود جسور است؛ او نظرات ستون‌نویسان روزنامه‌‌های انگلیسی زبان و کاربران شبکه‌های اجتماعی مخالف تصمیم دولت پاکستان برای مذاکره با طالبان را در یکی از ساعات پر بیننده یک شبکه اردو زبان پخش کرد. تلویزیون اردو زبان، در مقایسه با روزنامه‌های انگلیسی، بینندگان زیادی در کشور دارد و می‌تواند در افکارسازی تأثیر به سزایی داشته باشد.

خبرنگارانی که گزارشات‌شان با داستان‌های ساخته و پرداخته اکثریت راست‌رو در نهادها، دولت، روحانیان و آکادمیسین‌ها همخوان نیست، تنها می‌توانند در روزنامه‌های انگلیسی زبان مطلب یا نقد بنویسند. جنگ بین خبرنگاران و عناصر راست در جامعه به نوعی بازتاب ستیز بین نیروهای سکولار و مذهبی – راست‌رو است.

پس از ترور فرماندار پنجاب، سلمان تاثیر، توسط پلیس محافظش به علت دفاع از یک زن مسیحی متهم به ارتداد در سال 2011، بخشی زیادی از کسانی که ما در این‌جا لیبرال می‌نامیم، فکر کردند با این ضربه دیگر کمرشان راست نخواهد شد. از آن زمان تا کنون بسیاری از افرادی که از موارد مترقی نه به این اندازه معروف حمایت می‌کنند، به شکل‌های مختلف مورد حمله قرار گرفته‌اند و حمله به جان رازا نشانه‌ دیگری است بر این ناامنی آشنا و این که نیروهای راست مذهبی اهل بحث نیستند. 

برگرفته از سایت الجزیره

 

تازه‌ترین مقالات
خبرنگاری در پاکستان، یک زندگی پر مخاطره (ربیعه محمود / ترجمه شهرزادنیوز)
خبرنگارانی که گزارشات‌شان با داستان‌های ساخته و پرداخته اکثریت راست‌رو در نهادها، دولت...
نمایش سانسور بر پرده تماشاخانه دولت (اسد سیف)
سرانجام عده‌ای از نویسندگان پذیرفته‌اند که آزادی چاپ و نشر در فضای مجازی اینترنت را بر...
انقلاب صورتی‌پوشان (شهرزادنیوز)
جنبش صورتی‌پوشان از سال 2006 آغاز شد و در حال حاضر بیش از 150 هزار عضو دارد که علیه ناب...
23 آوریل1984 (شناسایی ویروس ایدز) (انستیتوی بین‌المللی تاریخ اجتماعی)
از آغاز دهه هشتاد، ایدز عامل افزایش میزان مرگ و میر شناخته شده است.
زنان قانون خشونت خانگی لبنان را محکوم می‌کنند (تامرا کوئیبلاوی / ترجمه شهرزادنیوز)
گروه‌های حقوق زنان پس از تصویب قانون، تظاهرات‌هایی را بیرون مجلس برگزار کردند و یک کار...
از جهان زنان در نشر (شهرزادنیوز)
سراسر این رمان پیرامون دغدغه‌های دختر در رابطه با پدر می گذرد. او پدر را در حالات مختل...
22 آوریل 1970(نه به) روز بین‌المللی زمین ( انستیتوی بین‌المللی تاریخ اجتماعی)
در 1970، طی زمان کوتاهی، دو روز بین‌المللی زمین اعلام شد.
مجله هفتگی شهرزادنیوز شماره 321 در فورمات پی- دی – اف و قابل چاپ (شهرزادنیوز)
نسخه‌ی چاپی شماره321شهرزادنیوز حاوی این مطالب است: اخبار ایران و جهان؛ رفت و برگشت به ...
19 آوریل 1600(هلند در ژاپن) ( انستیتوی بین‌المللی تاریخ اجتماعی)
"دیلیفده" اولین کشتی هلندی بود که در 19 آوریل 1600 به ژاپن رسید. این سرآغاز یک رابطه تج...
١ , ٢ , ٣ , ٤ , ٥ , ٦ , ٧ , ٨ , ٩ , ١٠ بعدی

 چاپ